Şibumi / Trevanian

Şibumi

Şibumi’den…

Diamond seri okuma yöntemiyle gözden geçirdiği rapordan başını kaldırdı. Haman? Birden hatırladı. Arkada oturan Araba CIA'in hayal gücü geniş kadrosu Haman diye bir şifre adı takmıştı.

«Ben alınmam,» dedi Arap. «Biz buraya öğrenmeye geldik, Bay Starr. Bazı stajyerlerimizin 'Birincilik Akademisi' dediğiniz yerde çalışması da bu yüzden. On yedinci madde gereği mübadele bursu kazanmış gözüken bu öğrenciler aslında bu amaçla oradalar. Doğrusunu söylemek gerekirse, sizin rütbenize sahip birinin bu işi bizzat üstlenmesi beni çok etkiledi.»

Starr hoşnut bir alçak gönüllülükle elini havada şöyle bir çevirip iltifatı yana iter gibi yaptı. «Sözünü etmeye değmez. İşinin doğru yapılmasını istiyorsan, en meşgul adama yaptır derler, bilmez misiniz?»

Diamond gözlerini rapordan ayırmaksızın, «Bunu da mı baban söylemişti?» diye sordu.

«Gerçekten de o söylemişti. Siz öyle deyince hatırladım.» «Tam bir halk düşünürüymüş.»

«Bence daha çok it oğlu itin tekiydi ama, kelimeleri kullanmayı pek bilirdi.»

Diamond soluğunu burnundan verip dikkatini tekrar rapora çevirdi. Ana Şirket'in kendisini CIA'in kontrolüne atadığı petrol üreticilerini uzaktan yakından ilgilendiren her türlü eylemin kontrolünü ona verdiği günden bu yana. Starr gibi adamların bütün beceriksizliklerine karşın hiç aptal olmadıklarını öğrenmişti. Tersine, insanı şaşırtacak kadar zeki olabiliyorlardı. Ama mekanik, sorun-çözücü anlamında zeki. Starr'ın yazdığı raporlarda ne dilbilgisi teklemesine, ne de ifade yanlışına rastlanırdı. Tersine duru, özentisiz bir dille sergilenen anlatımlar, olayları insanın gözü önünde canlandırabilecek nitelikte olurdu hep.

Starr'ın özlük raporunu okurken Diamond onun genç kuşak CIA ajanları gözünde adeta bir kahraman sayıldığını öğrenmişti. Bilgisayar dönemi öncesinden kalma ajan tipi. CIA eylemlerinin daha çok Berlin Duvarının bir yanından öbür yanına kurşun patlatarak yapıldığı günlerden kalma meclis üyeleri hakkında malî ve cinsel kanıtlar toplayıp şantaj yaparak yasa oylamalarındaki tutumlarını etkileme döneminin başlamadığı günlerden kalma bir ajan.

Bir süre önce benzer bir görevden ayrılıp siyasal suçlarla ilgili serüven romanları yazmaya başlayan öteki ajanla aynı yılın adamıydı Starr. Doruğu aşıp inişe geçmiş tiplerden. Yazar olanı, sonunda uydurmaları yüzünden rezil olunca sessizliğe gömülmüş, bu sefer arkadaşları onu göklere çıkaran yazılar yazıp büyük kârlarla bastırmaya başlamışlardı. Bir süre cezaevinde yattıktan sonra sessizliğine bir soyluluk katmak amacıyla, «Yalvarmayacaksın,» adlı bir kitap daha yazmış, herkes bu seferkini de bayat bir espri diye nitelendirirken, dostu Starr bu sarsak budalaya büyük hayranlık besler olmuştu. Eski CIA'cilerin ortak niteliği olan «İzci/serseri» ruhu her ikisinde de vardı.

Diamond gözlerini rapordan kaldırarak, «Bu rapora göre, Bay... Bay Haman, siz de eyleme gözlemci olarak katılmışsınız,» dedi.

«Evet. Doğru. Gözlemci ve stajyer olarak.»

«Mademki oradaydınız, neden üstlerinize rapor vermeden önce bu filmi izlemek istediniz.»

«Ah... evet... Şey... aslında bakarsanız...»

«Raporunu kendi gözlemlerine dayanarak vermesi olanaksızdı efendim,» diye açıkladı Starr. «Eylem başlarken o da bizim yanımızdaydı ama, on saniye sonra gölgesini bile görmez olduk. İş bittikten sonra döküntüleri toplasın diye geride bıraktığımız bir adam onu genel tuvaletlerin en dip bölümünden çıkarmış.»

LİNK

İnci Sokağı / Trevanian

İnci Sokağı

İnci Sokağı’ndan…

Albany'ye kadar olan yolculuk boyunca eniştem, bu işin kendisine hem vakit hem de para kaybettirdiğini söyleyip habire homur-danmıştı. Sonra babamı da bize verilen adreste bulamayınca, alelacele eşyalarımızı kamyondan indirmiş, karanlık basmadan geri dönmek zorunda olduğunu, bu eski kamyonun farlarına hiç güvenmediğini söyleyip bizi orada öylece bırakıvermişti.

Telaşla kaçmaya çalışırken yolcu tarafındaki kapıyı kapatmayı bile unutmuş, giderken kapı savrulmaya başlamıştı. Uzanıp kapıyı kapamaya çalışırken bir yandan da firene bastığı için kapı çarpıp elini yaralamıştı. Bir küfür savurarak gazı köklemiş, bu Tanrı'nın cezası yerden bir an önce kurtulmaya çalışmış, ama bu sefer de motoru stop etmiş, arkasındaki arabadan sinirli korna sesleri yükselmişti. Eniştem bu sefer pencereden arkaya doğru küfredip korna çalan adama cehennemin dibine gitmesini haykırmış, motoru tekrar çalıştırmış, yumruğunu direksiyona vura vura uzaklaşmıştı. Karısının asalak kuzininden de, lanet olası çocuklarından da kurtulduğuna memnundu!

Annemle ikimiz bakıştık, gülümsemekten kendimizi alamadık.

Babamın mektubu, apartmanın merdivenlerinde kendisini beklememizi söylüyordu. Bize büyük bir sürprizi vardı. Ama annem artık burada bu kadar uzun süre oturmaktan da, çevre sakinlerinin pencerelerden ve balkonlardan bize bakıp durmasından da sıkılmıştı. Ayağa kalktı. Babamı aramak üzere içeriye girmek niyetindeydi. Hemen annemin bileğine sarıldım. Bütün çocuklar gibi ben de sürprizlere bayılırdım. Annemin bu seferki sürprizi mahvetmesini istemiyordum. Biraz daha beklesek ne olurdu ki!

Mahalle çocuklarının ileride oluşturdukları kümeden kopan iki çocuk, bizim oturduğumuz yerin önünden geçti, geçerken koli kutularımıza, eski mobilyalarımıza küçümseyen bakışlarla baktılar, ardından da gözlerini ağır ağır benim üzerimden kaydırdılar. Kısa 9 pantolonumla diz boyu çoraplarım, golf pantolonu giymiş bu çocukların gözünde beni gülünç duruma düşürüyordu, bunun farkındaydım. Erkek çocukların ilk karşılaştıklarında, bir anlamda birbirlerini koklayıp durduklarını, hakimiyet kurma amacıyla ölçüp biçtiklerini okuldan biliyordum. İki çocuktan nispeten ufak tefek olanı, benden bir yaş kadar büyüktü. Beni süzerken için için, yeni gelen çocuk acaba esaslı bir erkek mi, yoksa hanım evlâdı mı, diye merak ettiğinin farkındaydım.

Acaba okul bahçesindeki tuzaklara karşı savaşacak, kavga edecek biri miydim, yoksa hemen öğretmenlere mi koşacaktım? Önümden geçerken gözlerimi ondan ayırmadım, ama bakışlarıma yumuşak ve yorgun bir ifade verdim. Sert baksam, meydan okuyor olurdum, gözlerimi kaçırsam, o da teslim olmak anlamına gelirdi. Erkek çocuklar, köpek sürülerine özgü bu içgüdülerle doğarlardı. Çocuklar önümüzden geçtikten sonra, bir tanesi karşı kaldırıma yöneldi, oradaki bir apartmanın merdiveninde oturan yamyassı, kemiksiz kadına bir şeyler söyledi. Besbelli kadın onun annesiydi. Kadının çocuğa bizi sorduğunu görüyordum. Özellikle de annemi.

Annem öbür çocukların solgun pelte suratlı anneleri gibi değildi. Benim annem gençti, incecikti, kısa, kabarık saçları vardı. Dans etmesini, koşmasını, oyunlar oynamasını bilirdi. Pantolon giyerdi -hem de pek az kadının pantolon giydiği bir çağda. Çocuk annesine ne dedi bilemiyordum, ama annesi hem rekabetçi hem de önemsemez bir ifadeyle burnunu havaya kaldırdı, konuyu kapatmış gibi davrandı.

Anneme bu tür tepkiler gösterilmesine alışıktım, ama yine de bu konuda duyarlılıktan kurtulmuş değildim. Annemin diğer annelere benzemesini aslında tabii ki istemiyordum. Onun gençliğinden, güzelliğinden, bağımsızlığından gurur duyuyordum. Ama bazen de, keşke göze daha az çarpacak biçimde farklı olsaydı diyordum, çünkü insanın farklı bir annesi olması kolay şey değildi...

LİNK

İnfazcı / Trevanian

İnfazcı

İnfazcı’dan…

Sanat Profesörü Dr. Jonathan Hemlock, Sanat ve Toplum dersinde son konuşmasını yapıyordu: nefret ettiği, fakat bu bölümün en önemli dersi olan bir ders. Ders verme tarzı alaycı, hatta aşağılayıcıydı, fakat öğrenciler arasında hayli popülerdi. Her öğrenci yanındaki arkadaşının Dr. Hemlock'un kibirli aşağılamalarıyla kıvrandığını düşünüyordu. Onun soğuk kırıcılığını duygusuz burjuva dünya karşısında çektiği çekici bir acı olarak yorumluyorlardı: öğrencilerin melodrama bayılan ruhları için son derece değerli olan bir Weltschmerz örneği.

Hemlock'un öğrenciler arasındaki popülerliğinin birbiriyle bağlantısı olmayan birkaç nedeni vardı. Birincisi, otuz yedi yaşında sanat fakültesinin en genç profesörüydü. Öğrenciler bu yüzden onun liberal olduğunu düşünüyorlardı. Liberal değildi, muhafazakâr, Tory, ayrılıkçı ya da Fabian da değildi. Yalnızca sanatla ilgileniyordu ve politika, öğrenci özgürlüğü, yoksullukla savaş, Zencilerin sorunları, Çinhindi'ndeki savaş ve çevrebilim gibi konulara kayıtsız kalıyor ve sıkılıyordu.

Fakat "öğrencilerin profesörü" olarak ünü yayılmıştı bir kere. Örneğin, bir öğrenci ayaklanmasının neden olduğu aradan sonra derslere girdiğinde, yönetimle bu kadar küçük bir gösteriyi ezme yeteneği ve cesareti göstermediği için açıkça alay etmişti. Öğrenciler bunu kurulu düzenin bir eleştirisi olarak yorumladılar ve ona daha da hayran kaldılar.

"... kaldı ki yalnızca sanat ve sanat olmayan şeyler vardır. Siyah Sanatı, Toplumsal Sanat, Genç Sanat, Pop Art, Kitle Sanatı diye bir şey yoktur. Bunlar yalnızca hayalci ressamların sınıflandırarak uydurdukları şeylerdir..."

Hemlock'un dağcı olarak uluslararası başarılarını okumuş olan erkek öğrenciler, yıllardır dağa tırmanmamış olmasına karşın onun akademisyen/dağcı ününden etkileniyorlardı. Genç kızlar da, gizli bir tutku ve gizemli bir kişilik olduğunu varsaydıkları buz gibi soğukluğunun çekiciliğine kapılmışlardı. Fakat onun tipi romantik bir aptal olmanın çok ötesindeydi. Orta boylu ve sırım gibiydi, yalnızca kesin ve çevik hareketleri ve yeşil-gri gözleri onlara cinsel fantazileri hatırlatıyordu.

Tahmin edilebileceği gibi Hemlock'un popülerliği fakültedeki diğer öğretim üyeleri tarafından hoşgörülmüyordu. Onun akademik ününe, komitelere girmeyi reddetmesine, proje ve önerilere kayıtsız kalmasına ve öğrenciler arasındaki karizmasına içerliyorlardı. Karizmasından her zaman akademik bütünlüğe aykırı bir şeymiş gibi söz ediyorlardı. Hemlock'u, bu kötü niyetlere karşı çok zengin olması ve Long Island'da bir malikânede oturduğu söylentileri koruyordu yalnızca. Tipik akademik liberaller bu zenginlik, hatta hayali servet karşında şaşırıyor ve sersemliyorlardı. Bu söylentileri küçümseme ya da yalanlama olanakları yoktu, çünkü hiçbiri onun evine davet edilmemişti ve davet edilecekleri de yoktu.

"... sanatın değerlendirmesi öğrenilemez. Özel yetenekler gerektirir: doğal olarak sahip olduğunuzu düşündüğünüz yetenekler, çünkü hepiniz eşit yaratıldığınız inancıyla yetiştirildiniz. Bunun yalnızca birbirinize eşit olduğunuz anlamına geldiğinin farkında değilsiniz..."

LİNK